Η πρόσφατη και αποτρόπαιη είδηση γύρω από τις συνθήκες εργασίας και την ψυχολογική κατάρρευση εκπαιδευτικών, με αποκορύφωμα την περίπτωση της καθηγήτριας Γαλλικών Σοφίας Χρηστίδου στη Θεσσαλονίκη, φέρνει στην επιφάνεια μια ζοφερή πραγματικότητα που η ελληνική κοινωνία αρνείται πεισματικά να κοιτάξει κατάματα.
Το σχολικό περιβάλλον, που οφείλει να αποτελεί κοίτη πολιτισμού και γνώσης, μετατρέπεται όλο και συχνότερα σε μια αρένα παραβατικότητας, όπου ο δάσκαλος στοχοποιείται και εξευτελίζεται καθημερινά από ανήλικους που λειτουργούν χωρίς φραγμούς.
Το χρονικό του διασυρμού μιας εκπαιδευτικού
Η περίπτωση της Σοφίας, η οποία υπηρετούσε στο 3ο ΓΕΛ Θεσσαλονίκης, δεν ήταν ένα μεμονωμένο περιστατικό ατυχίας, αλλά το αποτέλεσμα ενός συστηματικού και απάνθρωπου εκφοβισμού.
Η γυναίκα αυτή ξεκίνησε την καριέρα της με το όνειρο της προσφοράς, όμως βρέθηκε αντιμέτωπη με μια αγέλη «μαθητών» που δεν δίσταζαν να της πετούν γάλα στην πλάτη, να εκσφενδονίζουν σκουπίδια στο κεφάλι της και να ουρλιάζουν μέσα στην τάξη εμποδίζοντας κάθε έννοια μαθήματος. Οι τακτικές τους έφταναν μέχρι τον πλήρη εγκλεισμό της στην αίθουσα, φράζοντας την έξοδο με θρανία, μετατρέποντας την εργασία της σε ένα καθημερινό βασανιστήριο επιβίωσης.
Η σιωπή της διοίκησης και το κενό προστασίας
Παρά τις απεγνωσμένες εκκλήσεις της για βοήθεια προς τη διεύθυνση του σχολείου και το Υπουργείο Παιδείας, η ανταπόκριση ήταν από ανύπαρκτη έως προσβλητική. Η πολιτεία φαίνεται να κλείνει τα αυτιά της μπροστά στην κραυγή αγωνίας των εκπαιδευτικών, αφήνοντάς τους έρμαια στις διαθέσεις ανήλικων παραβατών.
Όταν ένας δάσκαλος δεν μπορεί να βρει το δίκιο του μέσα στο ίδιο το σύστημα που υπηρετεί, τότε η αποθράσυνση των θυτών είναι το μόνο σίγουρο αποτέλεσμα. Η αδιαφορία των υπευθύνων οπλίζει τα χέρια όσων θεωρούν το σχολείο χώρο εκτόνωσης των χειρότερων ενστίκτων τους.
Η ευθύνη των γονέων και η κουλτούρα της ατιμωρησίας
Μεγάλο μέρος της ευθύνης βαραίνει τους ίδιους τους γονείς, οι οποίοι συχνά υιοθετούν μια τυφλή υπερασπιστική στάση απέναντι στα παιδιά τους, ανεξαρτήτως της συμπεριφοράς τους. Η λογική του «το παιδί μου δεν φταίει» και η στοχοποίηση του «εριστικού» δασκάλου δημιουργεί μια γενιά που δεν αναγνωρίζει όρια και δεν σέβεται την ιεραρχία ή τον συνάνθρωπο.
Όταν ο γονιός δικαιολογεί τον βανδαλισμό ή την ύβρη προς τον εκπαιδευτικό, ουσιαστικά εκπαιδεύει έναν μελλοντικό εγκληματία, έναν άνθρωπο που θα θεωρεί πως μπορεί να ποδοπατά οποιονδήποτε χωρίς να υποστεί τις συνέπειες των πράξεών του.
Η ανάγκη για αυστηρά όρια και αποκατάσταση του σεβασμού
Είναι επιτακτική ανάγκη η πολιτεία να θωρακίσει θεσμικά τον ρόλο του εκπαιδευτικού. Η αυστηρότητα στην τάξη και η επιβολή ποινών δεν είναι πράξεις αυταρχισμού, αλλά απαραίτητα εργαλεία κοινωνικοποίησης και μάθησης. Αν συνεχίσουμε να δαιμονοποιούμε τον δάσκαλο που υψώνει τη φωνή ή που βάζει όρια, τότε καταδικάζουμε το εκπαιδευτικό σύστημα σε κατάρρευση.
Ο σεβασμός προς τον δάσκαλο πρέπει να είναι αδιαπραγμάτευτος, καθώς αποτελεί το θεμέλιο λίθο για μια υγιή κοινωνία. Η ελευθερία χωρίς ευθύνη δεν είναι δημοκρατία, είναι αναρχία και παρακμή.
